KURUMSAL
ATATÜRK’ÜN EĞİTİM GÖRÜŞLERİ

Atatürk, Cumhuriyet Dönemi Türk Eğitim Sistemi’ni en fazla etkileyen kişilerin başında gelir. Atatürk, her türlü kalkınma ve değişmede temel etkenin eğitim olduğunu çok iyi kavramış ender liderlerden biridir.


Eğitim ve öğretime ilişkin görüşleri aşağıdaki haliyle özetlenebilir:
  • Eğitim işlerinde derhal başarılı olmak gerekir. Bir milletin gerçek kurtuluşu ancak bu şekilde olur. Bu zaferin sağlanması için hepimizin tek can ve tek düşünce olarak temel bir program üzerinde çalışması zorunludur. Bence bu programın esaslı noktaları ikidir. Bunlar: Sosyal hayatımızın gereksinimlerine (ihtiyaçlarına) uygun olması ve çağın gereklerine uymasıdır.
  • Bütün köylüye okumak, yazmak ve vatanını, milletini, dinini, dünyasını tanıtacak kadar coğrafi, tarihi ve ahlaki bilgiler vermek ve hesap öğretmek milli eğitim programımızın ilk hedefidir. Bu hedefe varmak, eğitim tarihimizde kutsal bir aşama oluşturacaktır.
  • Eğitim kavramı yanlış olarak kullanıldığı zaman, herkes buna kendine göre bir anlam verir. Ayrıntıya girilirse, eğitimin hedefleri, amaçları ortaya çıkar. Ben burada yalnız Türk Cumhuriyeti’nin yeni kuşağa vereceği eğitimin Milli Eğitim olduğunu kesinlikle belirttikten sonra diğerleri üzerinde durmayacağım.
  • Okullarda öğretme görevinin güvenilir ellere bırakılması, ülke çocuklarının o görevi kendine hem bir meslek, hem bir ülkü sayacak bilgili ve saygın öğretmenler tarafından yetiştirilmesini sağlamak için öğretmenlik öteki yüksek meslekler gibi giderek ilerlemeye ve her türlü koşullarda refah sağlamaya uygun bir meslek konumuna getirilmelidir. Dünyanın her tarafında öğretmenler insan topluluğunun en özverili ve en saygın öğeleridir.
  • Pozitif bilimlerin temellerine dayanan, güzel sanatları seven, düşünce eğitiminde olduğu kadar beden eğitiminde de becerisi artmış ve yükselmiş olan erdemli, güçlü bir kuşak yetiştirmek ana siyasetimizin açık direğidir.
  • Milli ahlakımız uygar ilkelerle ve özgür düşüncelerle beslenmeli ve desteklenmelidir. Bu çok önemlidir. Özellikle dikkatinizi çekerim. Tehdit esasına dayanan ahlak, bir erdem olmaktan başka, güvene de layık değildir.
  • Bir millet eğitim ordusuna sahip olmadıkça savaş meydanlarında ne kadar parlak zaferler elde ederse etsin, o zaferlerin yaşayacak sonuçlar vermesi eğitim ordusuyla mümkündür.
  • Öğretmenler, Cumhuriyet’in özverili öğretmen ve eğitimcileri yeni kuşağı sizler yetiştireceksiniz. Yeni kuşak sizlerin eseriniz olacaktır. Eserin değeri sizin beceriniz ve özverinizin ölçüsüyle orantılı bulunacaktır.
  • Cumhuriyet sizden, fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür kuşaklar ister.
  • Atatürk’ün eğitime ilişkin düşünceleri, yalnız Türk toplumunu değil, aynı zamanda bağımsızlık ve özgürlük savaşı veren ve kalkınmayı temel amaç edinmiş tüm ulusların önünde izlenecek bir ışık olmuştur.Yetişecek çocuklarımıza ve gençlerimize görecekleri öğrenim sınırı ne olursa olsun öncelikle ve her şeyden önce Türkiye’nin geleceğine, kendi benliğine, ulusal geleneklerine düşman olan bütün öğelerle mücadele etmek gerekliliği öğretilmelidir.
  • Eğitimdir ki bir milleti, şanlı ve yüksek bir toplum olarak yaşatır ya da bir milleti köleliğe ve yoksulluğa düşürür.
Atatürk, çağdaş temeller üzerine attığı Türkiye Cumhuriyeti’nin kendi deyimiyle “Türkiye Cumhuriyeti ebediyen yaşayacaktır” ülküsünün gerçekleşebilmesinin ancak iyi eğitimli ve çağdaş değerlerle donatılmış genç insanlarla olanaklı olabileceğini, bunun yolunun ise demokratik eğitimden geçtiğine inanmaktadır.